A acumulación de plásticos nas Rías Baixas preocupa á comunidade científica

Biólogos, ecoloxistas,  ornitólogos, institucións e a comunidade científica no seu conxunto alertan sobre a proliferación de plásticos no mar. Tamén nas Rías Baixas, onde a indubidable riqueza pesqueira e marisqueira das súas augas pode verse ameazada por este tipo de contaminación. Do mesmo xeito que está en xogo o seu futuro como destino turístico e, por suposto, o dos mamíferos mariños, as tartarugas, as aves e, en xeral, todo o ecosistema.

Mapa empregado polo  BDRI na investigación que denuncia a ameaza dos plásticos nas Rías Baixas

Acumulacion plasticos 2
Esta é a reflexión que se expón con motivo do Día Mundial dos Océanos que se conmemora hoxe. Unha advertencia que leva implícito un chamamento á colaboración da sociedade, indicando que "calquera de nós, cun pequeno xesto, pode contribuír a minimizar os danos que os humanos estamos a causar ao planeta".

Medidas a adoptar
Reciclar no fogar, evitar arroxar residuos á rede de rede de sumidoiros ou directamente nas praias e o mar, levar a porto os restos procedentes da actividade pesqueira, marisqueira e acuícola ou colaborar na retirada do lixo que chega ao litoral son algúns dos "pequenos xestos" e recomendacións que expoñen as entidades consultadas, e especialmente os que mellor coñecen a situación en que se atopa o medio mariño nas Rías Baixas.

É o caso, por exemplo, da Sociedade Española de Ornitoloxía (SÉ/ BirdLife), a  Sociedade  Galega de  Ornitoloxía ( SGO), Acuario O Grove,  Sociedade  Galega de Historia Natural ( SGHN), Coordinadora para ou  Estudo dous Mamíferos  Mariños ( Cemma), Asociación para a Defensa  Ecolóxica de Galicia (Adega) e organismos como o Consello Superior de Investigacións Científicas e o Instituto Español de Oceanografía, que levan a cabo diversos estudos relacionados con esta problemática.

Pero tamén saben disto, e sen dúbida trátase de voces plenamente autorizadas cando se trata de alertar sobre a ameaza descrita, Bruno Díaz López e Isidro Mariño.

O primeiro deles, un biólogo autor de numerosos traballos de relevancia internacional, é o director do Instituto para o Estudo dos Golfiños  Mulares ( BDRI, polas súas siglas en inglés).

O segundo, afamado "lobo de mar" que coñece á perfección as augas galegas, é o patrón de barco " Chasula", un pesqueiro acondicionado como buque escola no que se desenvolven todo tipo de unidades didácticas centradas na formación, investigación e divulgación, ademais de protagonizar expedicións en busca de aves  pelágicas e mamíferos mariños fronte á costa galega.

Estudo da situación

Bruno Díaz, que avanza en exclusiva para FARO DE VIGO os resultados dun ambicioso estudo científico sobre a presenza de plásticos nas Rías Baixas, é contundente nas súas apreciacións.

"Corremos un serio risco porque a cantidade de micro e  macroplásticos na auga segue perigosamente en aumento; e debe preocuparnos a todos porque aínda que algunha xente cre que iso non vai connosco, en realidade esta contaminación mariña está aí fóra, na boca das nosas rías, e empeza a afectar o seu interior", reflexiona o director de  BDRI.

Reclama a intervención urxente das institucións públicas e apela á colaboración cidadá porque o seu equipo de traballo e os seus máis estreitos colaboradores constataron "unha moi alta presenza de plásticos nas nosas augas, xa sexa dentro como fóra da ría de Arousa".

Isto "supón unha seria ameaza para a vida mariña e un problema notable tamén para nós, os humanos", asevera.
 
E que ninguén pense que é unha reflexión ofrecida a treo, nin moito menos. Bruno Díaz alza a voz para denunciar a situación con datos obxectivos na man, "referidos á presenza de plásticos de gran tamaño á boia na superficie mariña". Foron recollidos "entre xaneiro e novembro de 2017, durante 65 xornadas de observación nas que realizamos nas nosas embarcacións máis de 2.100 quilómetros".

Economía e saúde

Son as conclusións obtidas tras analizar os resultados dese estudo as que levan a este biólogo para advertir de que "o océano é o pasado, presente e, se o coidamos, o futuro de Galicia e das Rías Baixas, xa que a nosa economía, baseada na pesca e o turismo, a nosa cultura e a nosa biodiversidade, dependen da saúde das nosas augas".

Por iso é polo que considere fundamental "que nos responsabilicemos para garantir un futuro para as próximas xeracións, sendo conscientes, sobre todo hoxe que se celebra o Día Mundial dos Océanos, de que son moitas e importantes a ameazas ás que nos expoñemos, desde a contaminación ao cambio climático, pasando pola  sobrepesca e outras moitas, todas derivadas da acción do home".

Desde O Grove, onde se sitúa a sede do  BDRI, Bruno Díaz lanza unha mensaxe aos lectores de FARO para dicirlles que "é responsabilidade de todos minimizar este tipo de impactos, para que no futuro poidan seguir utilizándose dun modo sustentable todos os recursos que nos ofrece o océano e para que podamos seguir gozando da riqueza en biodiversidade que estamos a mostrar cos nosos estudos cando nos facemos eco da presenza de golfiños, baleas e todo tipo de especies nas Rías Baixas".

"Comémosnolos/Comémonolos"

Para terminar, e quizais tratando de que esa mensaxe chegue con máis forza se cabe á poboación, o propio Bruno Díaz espeta que "xunto á ameaza que supoñen os  macroplásticos está a que constitúen estes cando se  desintegran na auga e convértense en  microplásticos que provocan a mortaldade de moitas especies animais, tanto mamíferos mariños como peces e aves".

O problema, sentenza, é que "non só mórrense os animais que inxeren esas pequenas partículas, senón que tamén os seres humanos corremos perigo ao consumilos".

Limpeza dos mares

Xunto a estas reflexións hai que destacar, como se explicaba anteriormente, as do patrón e armador do barco que desenvolve o proxecto " Chasula  Birds", Isidro Mariño.

Nunha xornada conmemorativa como a de hoxe "é necesario incidir na necesidade de defender a limpeza dos nosos mares", reflexiona.

Ao seu xuízo, "entre todos temos que loitar para acabar cos restos de plástico e demais residuos que nos atopamos a diario no medio mariño e na costa, polo que só cabe seguir buscando a concienciación do sector pesqueiro e do conxunto da sociedade".

Entende este experimentado mariñeiro arousán que "é vital implicar á poboación para tratar de manter os océanos limpos, e podemos facelo empezando polo máis próximo que temos, as nosas rías e as nosas praias".

Sabe o patrón do " Chasula", con porto basee no Grove, que "os seres humanos somos responsables dos nosos actos e temos moito que ver no cambio climático do que tanto se fala", por iso insiste en que é necesario "un cambio de mentalidade".

Motivos para a esperanza
E alberga certas esperanzas, a teor do que pode observar cando organiza actividades na súa embarcación. A modo de exemplo relata que "hai uns días organizamos unha xornada de pesca deportiva e cando recolliamos o  rizón viña enganchado un aparello de pesca -unha das chamadas redes pantasma- no que estaba atrapado un  bogavante precioso, e entusiasmoume ver que a tripulación decidiu devolver o crustáceo ao mar e recoller a rede para levala a porto".

Do mesmo xeito que noutra ocasión os pescadores deportivos a bordo devolveron un polbo ao mar sabedores de que se atopaba en veda. "Son exemplos de concienciación e respecto que deben facernos albergar a esperanza de que, quizais, podamos salvar os nosos mares para que os sigan gozando xeracións vindeiras", termina Isidro Mariño.

Vía: Faro de Vigo
Voltar o listado